Ortodoncja - aparaty stałe

Leczenie ortodontyczne aparatami stałymi może być prowadzone zarówno u dzieci jak i u dorosłych. Najmłodszy nasz pacjent ma 6 lat, najstarszy 63. Jedynym warunkiem koniecznym do rozpoczęcia tego typu terapii jest dobry stan zębów i dziąseł. Wszystkie zęby powinny być wyleczone, także kanałowo, bardzo ważna jest właściwa higiena jamy ustnej - usunięcie osadu i kamienia nazębnego i zlikwidowanie stanów zapalnych dziąseł.

Aparat stały składa się ze specjalnych zaczepów zwanych zamkami, które przykleja się do zębów. Zamki mogą być metalowe lub przezroczyste. Znacznie popularniejsze zamki metalowe są tańsze, precyzyjniejsze ale niestety widoczne. W naszej klinice stosujemy specjalny ich rodzaj o wyjątkowo małych rozmiarach, dzięki czemu są one estetyczne i wygodne. Dodatkowo istnieje możliwość "rozweselenia" aparatu poprzez założenie kolorowych gumeczek przytrzymujących łuk.

Osobom, które z różnych względów nie zdecydują się na aparat metalowy możemy zaproponować wersję bardziej estetyczną, czyli przezroczyste zameczki wykonane ze specjalnego rodzaju szkła, które po założeniu na zęby są całkowicie niewidoczne. Widoczną częścią takiego aparatu pozostaje jednak cienki łuk metalowy za pomocą którego zęby są ustawiane we właściwych pozycjach. Zaletą tego aparatu jest niewątpliwie jego estetyka, wadą mniejsza wytrzymałość, co może wiązać się z koniecznymi częstszymi wizytami w gabinecie ortodontycznym.

Pierwszym etapem koniecznym do zaplanowania leczenia jest wykonanie szczegółowych badań i ich analiza. Większość z tych pomiarów wykonujemy w gabinecie ortodontycznym na jednej wizycie. Następna wizyta służy do zapoznania pacjenta z wynikami badań i ustalonym postępowaniem, wyjaśniamy na niej jak będzie przebiegało leczenie, jak długo będzie trwało, czy planowane są jakieś dodatkowe zabiegi lub aparaty. Następnie pacjent dokonuje wyboru zameczków i najdogodniejszego dla siebie momentu na rozpoczęcie terapii, lekarz odpowiada na wszystkie pytania związane z leczeniem, jest to również czas na przedstawienie personelu, który będzie towarzyszył pacjentowi w czasie leczenia.

Przyzwyczajenie się do aparatu zajmuje z reguły kilka dni. Zęby są wrażliwe na nagryzanie, odstające elementy aparatu mogą podrażniać błonę śluzową policzków i warg. Najgorszy jest drugi i trzeci dzień. Do osłony śluzówki służy specjalny wosk, który przykleja się do aparatu. Błona śluzowa szybko adoptuje się do nowej sytuacji. Trudno jednak będzie jeść wszystkie pokarmy. Przez tych kilka pierwszych dni lepiej ograniczyć się do miękkich posiłków.

Podczas całego leczenia ortodontycznego należy unikać pokarmów kleistych, ciągnących i bardzo twardych. Mogą one uszkodzić aparat i w znacznym stopniu utrudnić czyszczenie. Szczególnie niewskazane są cukierki typu toffi, guma do żucia, orzechy. Kolejny problem mogą stanowić napoje gazowane, gdyż zawarty w nich dwutlenek węgla osłabia wiązanie kleju i pogarsza utrzymanie aparatu. Przynajmniej przez pierwsze miesiące warto ograniczyć ich spożycie.

Pacjenci, którzy wybrali aparat przezroczysty powinni zwrócić uwagę na niektóre soki (np. czarna porzeczka), które mogą sprzyjać tworzeniu się osadu możliwego do usunięcia tylko przez higienistkę stomatologiczną. Identyczna sytuacja pojawić się może u osób palących papierosy i pijących duże ilości mocnej kawy i herbaty.
 

W przypadku noszenia aparatu najważniejszą rzeczą jest właściwa higiena jamy ustnej. Umycie zębów, na których jest przyklejony aparat zajmuje więcej czasu i wymaga stosowania dodatkowych akcesoriów tj. szczoteczka ortodontyczna, szczoteczka międzyzębowa, specjalne nici dentystyczne. Warto również co kilka miesięcy korzystać z profesjonalnego czyszczenia u higienistki stomatologicznej i fluoryzacji.

Leczenie aparatem stałym trwa najczęściej 18 do 24 miesięcy. Wizyty kontrolne odbywają się raz w miesiącu. W przypadku awarii, czy uszkodzenia aparatu lepiej jednak nie czekać do wizyty, tylko możliwie szybko skontaktować się ze swoim lekarzem prowadzącym.

Po zdjęciu aparatu stałego zęby oczyszcza się z kleju i poleruje. Z reguły również przeprowadzamy fluoryzację. Pacjent dostaje płytkę retencyjną na zęby górne i cieniutki drucik przyklejony do wewnętrznej powierzchni zębów górnych i dolnych. Mają one za zadanie utrzymać pozycję zębów po leczeniu. Jest to tzw. faza retencji, która trwa średnio trzy lata. Pierwsza kontrola odbędzie się po 6 tygodniach, następne kolejno po 3 i 6 miesiącach.